- หน้า 1 - |
Osteoarthritis ( ข้างล่างนี้ ) |
|
|
Osteoarthritis Osteoarthritis หมายถึง “โรคข้อเสื่อม” เป็นโรคของข้อต่อที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงและเสื่อมสภาพของเนื้อเยื่อภายในข้อ โดยเฉพาะกระดูกอ่อนผิวข้อ ( Articular Cartilage ) ซึ่งทำหน้าที่เป็นพื้นผิวเรียบและช่วยลดแรงเสียดสีระหว่างปลายกระดูก รวมถึงมีการเปลี่ยนแปลงของกระดูกใต้กระดูกอ่อน เยื่อบุข้อ และเนื้อเยื่ออื่นๆ รอบข้อต่อร่วมด้วย เมื่อโรคดำเนินไป กระดูกอ่อนผิวข้ออาจบางลงและเสียสภาพ ทำให้การเคลื่อนไหวของข้อไม่ราบรื่นเหมือนเดิม และอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของกระดูก เช่น กระดูกงอกบริเวณขอบข้อ ( Osteophytes ) ผู้ที่เป็น Osteoarthritis จึงอาจมีอาการปวดข้อ ข้อฝืด การเคลื่อนไหวของข้อลดลง และในบางรายอาจมีอาการบวมหรือรู้สึกว่าข้อไม่มั่นคง Osteoarthritis สามารถเกิดขึ้นได้กับข้อต่อหลายแห่ง แต่บริเวณที่พบได้บ่อย ได้แก่ ข้อเข่า ข้อสะโพก ข้อต่อบริเวณมือ และกระดูกสันหลัง สำหรับผู้ที่ออกกำลังกายหรือเล่นเวท ข้อเข่าและข้อสะโพกเป็นบริเวณที่ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษ เพราะเป็นข้อต่อที่ต้องรับแรงในการบริหารหลายชนิด เช่น Squat, Lunge และ Leg Press ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด Osteoarthritis มีหลายประการ เช่น อายุที่เพิ่มขึ้น น้ำหนักตัวมาก การเคยได้รับบาดเจ็บบริเวณข้อต่อ ความผิดปกติของโครงสร้างข้อ และการใช้งานข้อต่อในลักษณะที่รับแรงซ้ำๆ เป็นเวลานาน นอกจากนี้ ผู้ที่เคยได้รับบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา เช่น การบาดเจ็บของเอ็นหรือหมอนรองกระดูกบริเวณเข่า อาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดข้อเข่าเสื่อมในภายหลังเพิ่มขึ้น สำหรับนักเพาะกายและผู้ฝึกเวท สิ่งสำคัญคือไม่ควรเข้าใจว่า Osteoarthritis หมายความว่าจะต้องหยุดออกกำลังกายทั้งหมด ในทางตรงกันข้าม การออกกำลังกายอย่างเหมาะสมเป็นส่วนสำคัญในการดูแลผู้ที่เป็นโรคข้อเสื่อม เพราะสามารถช่วยรักษาหรือเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อต่อ ช่วยการเคลื่อนไหว และช่วยให้สามารถทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น ตัวอย่างเช่น ผู้ที่มี Osteoarthritis บริเวณข้อเข่าอาจได้รับประโยชน์จากการเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า ( Quadriceps ) กล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง ( Hamstrings ) และกล้ามเนื้อบริเวณสะโพก เนื่องจากกล้ามเนื้อเหล่านี้มีส่วนช่วยควบคุมและพยุงการเคลื่อนไหวของขาและข้อเข่า |
 |
อย่างไรก็ตาม การฝึกเวทสำหรับผู้ที่มี Osteoarthritis ควรปรับให้เหมาะสมกับสภาพของข้อต่อแต่ละคน ไม่จำเป็นต้องใช้หลักว่า “ยิ่งหนักยิ่งดี” การเลือกน้ำหนักที่ควบคุมได้ การเคลื่อนไหวอย่างถูกต้อง และการเลือก Range of Motion หรือ ROM ที่ไม่กระตุ้นอาการมากเกินไป มีความสำคัญมากกว่าการพยายามยกน้ำหนักให้หนักที่สุด ในกรณีของข้อเข่าเสื่อม หาก Squat ลึกมากแล้วทำให้เกิดอาการปวด ผู้ฝึกอาจจำเป็นต้องลดช่วงการเคลื่อนไหว ปรับน้ำหนัก หรือเลือกท่าบริหารอื่นที่สามารถฝึกกล้ามเนื้อเป้าหมายได้โดยไม่ทำให้อาการกำเริบ ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าท่าบริหารชนิดใดชนิดหนึ่งเป็นท่าต้องห้ามสำหรับผู้ที่มี Osteoarthritis ทุกคน เพราะความรุนแรงของโรค โครงสร้างร่างกาย ความแข็งแรง และอาการของแต่ละคนแตกต่างกัน การออกกำลังกายแบบแรงกระแทกต่ำ เช่น การเดิน การปั่นจักรยาน หรือการออกกำลังกายในน้ำ อาจถูกนำมาใช้เพื่อช่วยเพิ่มกิจกรรมทางกายและสมรรถภาพโดยรวม โดยเฉพาะในผู้ที่ไม่สามารถทำกิจกรรมที่มีแรงกระแทกสูงได้อย่างสบาย สำหรับนักเพาะกาย สิ่งที่ควรระวังคือการฝืนบริหารผ่านอาการปวดข้อที่ผิดปกติ โดยเฉพาะอาการปวดที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อาการบวม ข้อติด หรือการเคลื่อนไหวที่ลดลงอย่างชัดเจน เพราะอาการเหล่านี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงความปวดเมื่อยจากการฝึกกล้ามเนื้อตามปกติ Osteoarthritis ยังแตกต่างจาก Osteoporosis ซึ่งมักทำให้ผู้ที่ไม่คุ้นเคยกับศัพท์ทางการแพทย์สับสนกัน Osteoarthritis คือโรคที่เกี่ยวข้องกับความเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงของ “ข้อต่อ” ส่วน Osteoporosis คือ “โรคกระดูกพรุน” ซึ่งเกี่ยวข้องกับความแข็งแรงและความหนาแน่นของกระดูก ทั้งสองคำจึงหมายถึงคนละภาวะกัน สรุปแล้ว Osteoarthritis หรือโรคข้อเสื่อม คือภาวะที่เนื้อเยื่อและโครงสร้างต่างๆ ภายในข้อต่อเกิดการเสื่อมและเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้เกิดอาการปวด ข้อฝืด และการเคลื่อนไหวที่ลดลงได้ สำหรับนักเพาะกายและผู้ฝึกเวท การมี Osteoarthritis ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเลิกฝึกเวทเสมอไป แต่ควรปรับรูปแบบการฝึก น้ำหนัก และ Range of Motion ให้เหมาะสมกับสภาพของข้อต่อ หากมีอาการมากหรือได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคข้อเสื่อม ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเพื่อกำหนดรูปแบบการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล |
- จบ - |
|